Biodiversiteit/Dieren

Dankzij de cacaoboeren heeft de koeskoes weer een veilig thuis

Dankzij het verbouwen van cacao op de Rainforest Alliance gecertificeerde boerderijen in het Bantaeng district op het Indonesische eiland Sulawesi heeft de beerkoeskoes weer een veilig onderkomen. Dat tot vrij kort geleden echter heel anders.

In plaats van het harmonieus samenzijn van plant en dier te vieren was de lokale cacaogemeenschap vooral gefrustreerd over de aanwezigheid van de wollige, knuffelachtige diertjes, die uniek zijn voor deze streek. De cacaoboeren dachten dat de beerkoeskoes degene was die hun cacaovruchten aanvrat. Het bleek uiteindelijk een andere schuldige te zijn.

cuscus-cocoa-copy
Trainingen en workshops

Dus wat veranderde er precies? Najemia Tahiruddin, medewerker van de Rainforest Alliance op Sulawesi vertelt: “De Rainforest Alliance werkt nu met veel van de lokale cacaoboeren die de certificering van hun boerderijen hebben ontvangen, of er hard aan werken om het te krijgen. Onderdeel van ons werk is dat trainingen en workshops organiseren voor 1532 lokale boeren, waaronder workshops die de focus hebben om rijke biodiversiteit van Bantaeng te beschermen.”

Twee soorten koeskoes
In de regio leven twee soorten koeskoes: de kleine Celebeskoeskoes (Strigocuscus celebensis) en de Beerkoeskoes (Ailurops ursinus), die de grotere van de twee soorten is. Een feitje over de Beerkoeskoes, wat weinig mensen weten, is dat dit diertje helemaal geen familie is van de beerfamilie. De kleine dieren hebben staarten die even lang zijn als hun lichamen. Technisch gezien behoren ze tot de familie van boombuideldieren. Moeders dragen hun kleintjes in hun buidels tot ze ongeveer acht maanden oud zijn.

Tahiruddin: “Tijdens deze trainingsworkshops leerden de cacaoboeren meer over de inheemse en beschermde dierensoorten in hun eigen regio, en hoe ze de dieren die in de bomen leven op hun boerderijen kunnen beschermen. Natuurlijk ging het ook over de beerkoeskoes. Toen de naam van het diertje veel hadden de boeren er veel over te zeggen. Veel van hen moesten toegeven niet te weten dat het diertje inheems was in de regio en dat ze beschermd zijn volgens Indonesische wetgeving.”

cuscus-on-floor-copy

Kleine beerkoeskoes.

Belangrijke rol in de natuur
“We zagen ze vooral als plaag voor onze cacaoboerderijen”, vertelt een van de deelnemende boeren. “Het is heel handig te weten dat ze eigenlijk beschermd worden door onze regering. En dat ze een belangrijke rol spelen in de natuur.”

De boeren hadden volgens Tahiruddin het verkeerde beeld dat de koeskoes dagen achter elkaar aan één cacaoboom werkt, en elke cacaovrucht aantast, voordat hij verder gaat naar de volgende boom. Tahiruddin: “Feitelijk is er eigenlijk helemaal geen bewijs dat de koeskoes cacao eet. De koeskoes eet vooral bladeren, net als fruit zoals mango en ramboetan.”

Dampasa
Tahiruddin vertelt hoe tijdens een van de trainingssessies een van de deelnemers opstond en uitriep: “We hebben er gisteren eentje gevangen!” Terwijl hij naar voren kwam nam hij een vastgebonden dampasa (de lokale naam voor de beerkoeskoes) mee naar voren. Hij legde uit dat zijn kinderen het beestje de dag ervoor hadden gezien op het dak van hun huis. Met wat hulp van zijn vrienden konden ze het ongelukkige diertje vangen.

Kwetsbare dierensoort
Het trainingsteam van de Rainforest Alliance legde uit dat de koeskoes als kwetsbare diersoort is op de Rode Lijst van de IUCN en dat ze beschermd zijn volgens de wet en ze zodoende moeten worden beschermd. De beerkoeskoes heeft ook een rol in het lokale ecosysteem omdat hun aanwezigheid helpt om de natuurlijke balans helpt te behouden. Het beschermen van biodiversiteit en wilde dieren is een belangrijk onderdeel van de strenge standaarden van de SAN (Sustainable Agriculture Network), waarop de Rainforest Alliance certificering is gebaseerd.

De boeren kwamen erachter dat hun cacaovruchten werden aangevreten door ratten en niet door de koeskoes. De Rainforest Alliance heeft de groep boeren getraind hoe ze hun cacao kunnen beschermen tegen de ratten. Ze zijn nu gestopt met de jacht op de koeskoes.

Verboden te jagen-bordjes op de cacaoplantages van Sulawesi.

Verboden te jagen-bordjes op de cacaoplantages van Sulawesi.

Bescherming
De gevangengenomen koeskoes is heel snel na de bijeenkomst weer vrijgelaten, vertelt Tahiruddin. Sterker nog, samen met het Rainforest Alliance hebben de cacaoboeren ‘Jagen verboden’ bordjes opgehangen op hun boerderijen en de bossen eromheen. Tahiruddin: “De beerkoeskoes van Bantaeng kan weer vrij leven. Dankzij deze beschermende maatregelen is het aantal koeskoes op de Rainforest Alliance gecertificeerde boerderijen op Sulawesi toegenomen. Sommige wonen zelfs op de daken van de huizen van de boeren.”

De Rainforest Alliance gelooft dat de bescherming van wilde dieren essentieel is. De SAN standaarden zijn daarop gericht. Toch blijft het voortbestaan van de beerkoeskoes op Sulawesi onder druk staan door stropers en het verlies van leefomgeving door ontbossing en degradatie van bossen.

In het geval van de cacaoboeren is een lokale verschoppeling veranderd in een vriendelijke buurman.

Laat een Reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s