Klimaatverandering/Landbouw

Klimaatslimme landbouw. Hoe helpt dat de boeren?

Extreme weersomstandigheden, droogtes, seizoenen die in de war zijn en de opkomst van ziektes en plagen voor gewassen. De landbouw staat onder druk van de gevolgen van klimaatverandering. Meer en meer voelen boeren wereldwijd het in hun dagelijkse werk. Tegelijk is landbouw ook deel van de oplossing van veel klimaatvraagstukken. Het antwoord: klimaatslimme landbouw.

climate-photo

Koffieroest en de boorkever

De gevolgen van een steeds warmere aarde zijn goed te zien in de productie van koffie. Zo gedijt de koffieroest, een allesverwoestende schimmel op koffieplanten, bijvoorbeeld erg goed op veel Latijns-Amerikaanse koffieboerderijen. De schimmel richt een ravage aan bij de koffieproducenten en hun oogst, met name in landen als Guatemala en Honduras. Ook een andere plaag voor koffie doet het goed dankzij de klimaatverandering: de boorkever. Dit minuscule kleine kevertje boort zich in de koffiebessen en maakt ze waardeloos voor de oogst.

Tegelijkertijd is de landbouw zelf ook een van de belangrijke veroorzakers van broeikasgassen die een oorzaak zijn van klimaatverandering. Landbouw, en de daarbij horende verandering in landgebruik, -zoals het kappen van bos voor de productie van gewassen-, dragen bij tot een kwart van de totale wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, voornamelijk door ontbossing, gebruik van meststoffen en methaanemissies van vee.

Klimaatslimme landbouw

Om deze uitdagingen in landbouw aan te pakken zijn het internationale landbouwnetwerk SAN (Sustainable Agriculture Network) en de Rainforest Alliance gestart met de invoering van klimaatslimme landbouw, internationaal vooral bekend onder de afkorting CSA (Climate-smart agriculture). CSA staat steeds hoger op de internationale agenda. Dat is overigens aan Nederland te danken. In 2014 zette premier Mark Rutte en staatssecretaris Sharon Dijksma het op de politieke agenda op de VN-Top in New York. Nederland presenteerde daar namens de verschillende partners de Global Alliance for Climate Smart Agriculture. Het Nederlandse plan om meer voedsel te produceren zonder schade voor het klimaat kreeg al snel brede steun van andere landen. Ook de Universiteit van Wageningen (UR) werkt met een internationale wetenschappelijke alliantie aan het onderwerp.

Maar wat is het nu precies? De Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO), omschrijft klimaatslimme landbouw als een aanpak voor duurzame ontwikkeling van de landbouw bij klimaatverandering door:

  • toenemende duurzame productiviteit van landbouw en inkomsten
  • aanpassing en opbouw van weerbaarheid boeren bij klimaatverandering
  • het verminderen en/of verwijderen van de uitstoot van broeikasgassen, waar mogelijk

Kennis en gereedschap

“Het is zaak dat boeren wereldwijd de juiste kennis en het juiste gereedschap krijgen om in te spelen op de gevolgen van de klimaatverandering en erger te voorkomen”, zo omschreef Dijksma het. “De landbouw is in de belangrijkste klimaatvraagstukken de sleutel tot de oplossing.”

In het veld zelf is klimaatslimme landbouw zowel een bundel van strategieën als een holistische benadering van de landbouw om de boeren weerbaar te maken. Met andere woorden om hun capaciteit te vergroten zodat ze hun landbouw productief kunnen houden onder druk van allerlei milieuomstandigheden.

Deze strategieën kunnen zijn:

  • het verhogen van de wateropslagcapaciteit van de bodem door middel van bodembedekkers, compost en andere technieken
  • het werken met gewasvariëteiten die beter resistent zijn tegen droogte of ziektes
  • het aanpassen van plant- en oogstcycli als reactie op veranderende klimaatpatronen
  • het vergroten van de gewasdiversiteit op boerderijen om zo de risico’s van schade te beperken bij slecht weer, ziektes of andere omstandigheden
  • Betere training en het opbouwen van leer-netwerken om de kennis van klimaatslimme praktijken en en adaptatiestrategieën van boeren te delen en zo te vergroten.

Daarnaast horen er een aantal maatregelen bij klimaatslimme landbouw om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de opslag van CO2 in planten en bodem te vergroten.

Zeker wanneer deze landbouw de productiviteit van de boerderij en levensonderhoud stabiliteit ondersteunen ook. Bijvoorbeeld, het planten van bomen voor fruit en hout, het herstel van natuurlijke vegetatie op steile hellingen en wateroevers kunnen allerlei voordelen bieden voor de productiviteit, levensonderhoud en CO2-opslag.

Lees meer over klimaatslimme landbouw in het werk van de Rainforest Alliance in het Impacts Report 2015

Klimaatslimme koffieplantage in Mexico.

Klimaatslimme koffieplantage in Mexico.

Laat een Reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s