Landbouw

De nieuwe groene revolutie

Onlangs was het Wereld Voedsel Dag. Daarbij stond de vraag centraal hoe we in 2050 ruim 9 miljard monden moeten voeden op deze wereld. Het was ook het hoofdonderwerp vorige maand op de VN Klimaattop in New York. Vandaag een blog daarover van Tensie Whelan, de president van de Rainforest Alliance. ‘Er is een nieuwe groene revolutie nodig.’

“We moeten de voedselproductie vergroten op een manier die duurzaam is voor zowel mensen als planeet. Daarvoor is een ‘nieuwe groene revolutie’ nodig. In de 20e eeuw kenden we de eerste groene revolutie. Die wist succesvol de opbrengsten en de hoeveelheid voedsel per capita te vergroten, terwijl de bevolking alleen groeide. De discussie bestaat nog steeds of dit nu echt het aantal chronische hongerige mensen verminderde. Met het succes putte deze revolutie tegelijkertijd bodem- en waterbronnen uit en zorgde ze voor vervuiling en het ontstaan van landbouwgifresistente ziekten die oogsten weer op nieuwe manieren bedreigden. Dat patroon zie je overal ter wereld terug, zoals in de Punjab regio in noord-India.

Innovatieve boeren
We kunnen het ons niet veroorloven om de oude groene revolutie te laten wegsterven zonder een ‘groenere’ groene revolutie als vervanger te creëren. Hoe deze revolutie er uit zal zien is nog steeds een vraagteken. Maar de crisis dwingt innovatieve boeren om het voortouw te nemen. Kijk bijvoorbeeld naar koffieproducenten in Midden-Amerika en het Caraibisch gebied, wiens planten verwoest worden door klimaatgerelateerde ziekten.

Koffieroest
Zij hebben momenteel te kampen met de ergste uitbraak sinds veertig jaren van koffieroest, een bladziekte die goed gedijt bij warmere, nattere omstandigheden en die steeds meer voorkomt in deze regio’s dankzij klimaatverandering. De schimmel verspreidt zich enorm snel, met als gevolg een terugval van oogsten van tussen de 30 en 70 procent. De opbrengsten lopen terug met honderden miljoenen per keer. En dat op een moment dat de koffieprijzen heel laag zijn. Niet voor niets hebben landen als El Salvador, Guatemala en Honduras daarom de noodtoestand uitgeroepen. Zij verwachten in totaal een half miljoen banen te verliezen in de koffiesector.

Nieuwe duurzame methoden
Interessant genoeg werken de chemische technologische oplossingen uit de vorige eeuw, uit de eerste groene revolutie, niet meer tegen de ziekte. Nieuwe duurzame groene revolutiemethoden, zoals schaduwteelt en natuurlijke bemesting, hebben echter wel effect. Ik was onlangs in Guatemala, waar roest 70 procent van het koffiegebied bedreigt. Ik heb gezien hoe de Rainforest Alliance gecertificeerde koffieplantage Finca Medina effectief omgaat met de ziekte. De koffieplantage werkt met schaduwteelt. Daardoor zijn de koffiestruiken veel minder aantrekkelijk voor de schimmel. Vergelijken met conventionele plantages in de regio heeft de Finca Media een betere kwaliteit bodem, dankzij hun duurzame beheer.  Daarin brengt ze recyclet ze koffieafval, karton en afvalwater terug in de natuur. Verder bestrijdt de Finca de roest ook met natuurlijke mest, zoals met gips en limoenen. Dankzij deze maatregelen hoeft het bedrijf nog maar één keer per jaar anti-schimmelchemicaliën te gebruiken.

Grotere oogsten
Willen we tegemoetkomen aan de groeiende vraag naar voedsel zonder onhoudbare bijbehorende milieu- en klimaatimpacts te hebben, moeten we doen wat Finca Medina doet. We moeten op bestaande landbouwgrond grotere oogsten bereiken, zonder daarvoor bossen te kappen of op andere manieren het milieu te beschadigen. Als ontwikkelingslanden hun opbrengsten op bestaande landbouwgrond verhogen tot 75 procent of meer van hun potentiële opbrengsten, kunnen we de wereldwijde voedselvoorraad vergroten met 28 tot 58 procent. Gecertificeerde duurzame landbouw geeft het bewijs dat dit mogelijk is. En dat milieuvriendelijke landbouwmethoden de oogsten kunnen vergroten.

Communicatie
Naast innovatieve boeren, kunnen ook de technologische en financiele sectoren meewerken aan een hogere voedselproductie. Nieuwe communicatienetwerken zijn in opmars. Boeren kunnen daarmee tot op de minuut op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen op het gebied van weerpatronen, ziektes en plagen. Dit soort systemen worden steeds meer onderdeel van de landbouw. NGO’s en sociale leeninstellingen kunnen samenwerken om kleine boeren te helpen financieel beter onderlegd te raken zodat ze ook makkelijker toegang kunnen krijgen tot leningen, waarmee ze weer duurzame verbeteringen kunnen doorvoeren op hun boerderijen.

De nieuwe groene revolutie
Het is zo maar mogelijk en misschien zelfs voor de hand liggend, dat de volgende groene revolutie minder zal gaan over hoogstaande technologische veranderingen, zoals in de chemie of genetica, maar meer over mensen. Mensen die anders nadenken over de normen en prikkels in de industrie en deze aan te passen aan de realiteit van de 21e eeuw. Daarvoor is een meer holistische aanpak nodig in de landbouw, met meer oog voor grotere oogsten, maar ook voor ecosystemen, voor de bescherming van waterwegen en bodemkwaliteit en het welzijn van de boerengemeenschappen.

We kunnen het ons gewoonweg niet veroorloven om onze bossen op te consumeren. Zij vormen een onmisbare bescherming voor onze wereldwijde watervoorraad. We moeten de biodiversiteit beschermen om het uitsterven van onze bestuivende diersoorten te voorkomen, die weer cruciaal zijn voor het overleven van onze gewassen. Naast landbouwmethoden, hebben we ook betere planning nodig voor landinrichting, zodat verschillende gebieden elkaar aanvullen in één groot territorium.

Uiteindelijk zal de toekomst van ons voedsel niet high-tech zijn, zoals de eerste groen revolutie was. Het zal innovatief zijn, zoals de Finca Medina dat is. Een nieuw paradigma die de voorkeur geeft aan langetermijn groei in plaats van korte termijn winst. Als we duurzamer willen voldoen aan de groeiende voedselvraag moeten we dit soort innovatie opschalen. En wel zo snel mogelijk.”

Tensie Whelan

ra-worldfoodday2014

Dit artikel verscheen eerst op de Partner Zone van het platform Vital Signs van het Britse dagblad Guardan, en is aangepast aan de hand van een blog op Devex.com.

 

4 thoughts on “De nieuwe groene revolutie

Laat een Reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s