Landbouw

Cacaobomen kunnen niet zonder schaduw

In dit derde artikel in de serie over ons werk in Ghana focussen we op een heel belangrijk onderdeel in de agrobosbouw: schaduwbomen. Bij de cacaoteelt is het planten van andere bomen van levensbelang voor de kwaliteit van de cacao en de opbrengst van de oogst. Cacaobomen kunnen niet zonder schaduw. Marcus Schaefer, lid van het communicatieteam van de Rainforest Alliance, doet verslag vanaf cacaoplantage Casheikrom in de afgelegen regio Juabeso/Bia in Ghana.

Iedereen die wel eens een tijdje heeft doorgebracht zonder bescherming onder de tropische zon weet hoe belangrijk schaduw kan zijn. Toen we na een lange wandeling onder de genadeloze brandende zon eindelijk aankwamen bij cacaoplantage Casheikrom was het dan ook een zegen om te kunnen schuilen onder de dichte schaduw van de cacaobomen. Maar niet alleen mensen hebben schaduw nodig. Ook cacaobomen zelf kunnen niet zonder.

 

 

Monocultuur
De cacaoboom is een langzaam groeiende boom. In het wild groeit de boom in de schaduw van het bladerdak van andere hogere bomen. Om de productiviteit te vergroten is de mens echter overgestapt op een monocultuur van de cacao. In grote delen van Ghana en Ivoorkust wordt cacao dan ook verbouwd op plantages, waarbij de cacaobomen in dichte rijen op elkaar worden geplant. Zonder enige bescherming van schaduwbomen, zoals ze die in het wild wel hebben.

Hittestress
“Cacaobomen die groeien in direct zonlicht, zonder enige schaduwbescherming kunnen lijden aan hittestress”, legt dr. Martin Noponen, Technisch Specialist van het Rainforest Alliance Klimaatprogramma. “De hoge temperatuur en de intense zon kunnen een negatief effect hebben op de gezondheid van de plant en uiteindelijk leiden tot minder grote oogst en slechtere kwaliteit cacao. Boeren ervaren deze problemen nu a, maar dit wordt waarschijnlijk alleen maar erger. Een rapport van het CIAT (Center for Tropical Agriculture) voorspelt dat wanneer de cacaoteelt zo doorgaat met deze ‘volle-zonplantages’, veel van de cacaoregio’s in Ghana en Ivoorkust binnen 20 jaar niet meer geschikt zullen zijn om cacao te verbouwen.”

Agrobosbouw
Door het implementeren van agrobosbouw methoden, waarbij hogere inheemse boomsoorten zorgen voor schaduw en het temperen van hoge kunnen boeren hun plantages beter aanpassen aan gevolgen van klimaatverandering. Het is dan ook een van de belangrijkste elementen in het werk van de Rainforest Alliance op het gebied van cacao.

Noponen: “Los van het verlagen van de temperatuur en het beschermen van de plantages van de volle zon, helpen schaduwbomen ook op allerlei andere vlakken. Ze helpen om bodemerosie te voorkomen. Ook verbeteren ze de kwaliteit van die bodem, omdat ze meer water , koolstof en stikstof vasthouden in de bodem. Daardoor is er weer minder behoefte aan het gebruik van mest en helpen ze de koolstofvoorraden op te bouwen.”

Zaailingen
Maar het kopen van zaailingen is kostbaar. In Juabeso/Bia heeft de Rainforest Alliance cacaoboeren voorzien van zaailingen en ze geholpen om eigen boomkwekerijen op te zetten, zodat de gemeenschappen zelf over zaailingen beschikken. In totaal zijn er in de regio 19.151 schaduwbomen geplant.

“De boeren planten 18 tot 30 bomen per hectare”, legt Victor Mombu, Milieu Services Specialist voor de Rainforest Alliance in Ghana uit. “Volgens de SAN standard (waar de Rainforest Alliance haar certificering op baseert voor landbouwbedrijven) moeten er tenminste twaalf verschillende boomsoorten per hectare worden geplant om de juiste diversiteit te creeren.”

Schaduw
Maar het is nog niet zo makkelijk om iets te laten groeien in de dichte schaduw onder de cacaobomen. Op de boerderijen die wij bezochten, zagen we op elk plekje waar de zon de grond raakte, nieuwe geplante bomen opkomen. Even afhankelijk van welke soort. Maar schaduwbomen kunnen 3 meter per jaar groeien onder de juiste omstandigheden. Zijn die omstandigheden er niet, kan het jaren duren voordat een schaduwboom boven een cacaoboom uitkomt.

Snoeien
“Het trainen van cacaoboeren in hoe ze het best kunnen zorgen voor hun schaduwbomen is dan ook heel erg belangrijk”, zegt Andrew Morrison, Senior Associate voor de Rainforest Alliance in Ghana. “We willen dat de boeren zo snel mogelijk profijt hebben van de schaduwbomen. Een voorbeeld is dat we boeren trainen hoe ze het best de cacaobomen kunnen snoeien zodat de schaduwbomen genoeg licht krijgen. Om ons werk succesvol te maken is het belangrijk om op zulke details te letten, zodat we zeker weten dat de boeren de nieuwe opgedane kennis en methoden in de praktijk brengen.”

Laat een Reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s